Mijn Instagram-reel Suspended between worlds deed het goed. Voor mijn doen dan. Bijna 50 likes en bijna 2000 weergaven. Ik heb de video met Gemini gemaakt, op basis van een foto van mij. Mijn echte foto's halen deze cijfers niet.
Toch kies ik nu alleen voor echte foto's, gemaakt met mijn Xiaomi 17 Ultra. Die reel komt uit de tijd van Synthetic Stills, zoals mijn account eerst heette. Nu heet het strt.iso. Ik veranderde de naam omdat de echte foto's me meer voldoening geven. Een alledaags moment op straat vastleggen vind ik zoveel leuker. Dat is het echte leven. Dan maar minder bereik.
En nabewerking dan?
Ik zag laatst ook deze reel van een fotograaf. Eerst een vlakke, grijze foto van een hardloper op een tribunetrap. Dan dezelfde foto met warm zonlicht en de schaduw van de hardloper op de muur. De nabewerking is gedaan in Lightroom. Het bijschrift begint met de mededeling dat dit geen echte zon is.
Mijn eerste reactie: wauw, wat een mooi eindresultaat. Mijn tweede: is dit nog wel de werkelijkheid? Er was op de originele foto geen zon.
Kaf en koren
Misschien kunnen we straks echt van AI scheiden. Instagram-baas Adam Mosseri schreef aan het eind van 2025 dat AI foto's en video's maakt die niet van opgenomen beeld te onderscheiden zijn. Echtheid wordt volgens hem schaars. Instagram wil daarom samen met camerafabrikanten de echtheid van foto's bij het maken laten vaststellen. Zo'n systeem vangt AI-beeld dat nooit is gefotografeerd, maar niet vanzelf een echte foto die daarna zwaar met AI is bewerkt. En sinds 2 augustus 2026 gelden in de EU transparantieregels voor AI-gegenereerde of AI-bewerkte content.
Ik ben zelf ook geen heilige. Op mijn werk gebruik ik veel AI. De foto's die ik met mijn telefoon maak, bewerk ik ook na, en daar zit soms AI in. Ik pas wel eens een filter toe of maak details donkerder voor de compositie. Maar zoveel licht toevoegen dat er een zon ontstaat die er niet was, ga ik niet doen. Mijn grens is dat het beeld moet kloppen met wat er was.
Wel of geen werkelijkheid?
Dat klinkt misschien scheef, want mijn portretten in pastel en verf lijken vaak niet op de foto die ik als voorbeeld gebruik. Dat gaat vanzelf. Ik wil de emotie benadrukken, niet de werkelijkheid. Een portret of tafereel precies nabootsen met potlood of verf raakt me niet. Maak dan een foto. Een foto belooft iets over wat er was. Mijn portretten beloven dat niet.
Het maken zelf, het creatieve deel, laat ik nu steeds meer aan mijn handen over. Dat beloont gewoon meer. En dat geeft me hoop: zelf maken blijft iets waard, ook nu bijna alles met kunstmatige intelligentie te genereren is.
Waar ligt voor jou de grens?
Claudia
